Bloog Wirtualna Polska
losowy bloog | poleć tego blooga | inne bloogi | zaloguj się | załóż blooga
Kanał ATOM Kanał RSS

Sposoby wyrażania orzeczeń

sobota, 31 maja 2008 18:29
Orzeczenie wyrażamy najczęściej czasownikiem w formie osobowej.
Np.:              
Pracujemy.  Takie orzeczenie nazywa się orzeczeniem czasownikowym.
 
Ale bywają orzeczenia inaczej wyrażone. Gdy np. porównujemy  zdania:
1.      Był sad.
2.       Pociąg był opóźniony
 
W obu odnaj­dujemy ten sam czasownik w formie osobowej: był. Ale tylko w pierwszym zdaniu pełni on funkcję orzeczenia, to znaczy infor­muje, co się dzieje z podmiotem. W zdaniu tym nie chcemy nic więcej powiedzieć, jak tylko to, że był. Podobnie gdy mówimy: Wczoraj był mróz.
 
Inaczej jest w zdaniu: Pociąg był opóźniony. Nie zamierzamy w nim poinformować tylko o pociągu, że w ogóle był, ale że był opóźniony, spóźnił się.
Mamy tu zatem orzeczenie złożone z dwóch części.
1) czasownika posiłkowego: był, który nazywa się łącznikiem
2) drugiego wyrazu, który nosi nazwę orzecznika: opóźniony. Orzeczenie złożone z dwóch części, a mianowicie z łącznika i orzecznika, nazywa się orzeczeniem imiennym;
Łącznikiem bywają czasowniki: być, stać się, zostać.
Czytaj dalej

komentarze (0) | dodaj komentarz

Sposoby wyrażania podmiotu

piątek, 30 maja 2008 16:33


Podmiot wyrażamy zwykle za pomocą rzeczowników (podmiot gramatyczny)lub zaimków w mianowniku.
Np.:

Skłodowska-Curie odkryła rad.

 Była ona wybitną uczoną.

  Zdarza się, że podmiotem bywa inna część mowy.

 Np.:

1.       Pytał głupi mądrego: „Na co rozum zda się"?

2.        Pięciu  czeka na niego.

3.       Kąpać się jest przyjemnie.

4.        „I" jest spójnikiem.

W  zdaniach tych podmiotami są: przymiotnik (1),  liczebnik (2), czasownik (3),

spójnik (4).

 Właściwie więc każdy wyraz  może być podmiotem, jeżeli spełnia dwa warunki:

1)      użyty w znaczeniu rzeczownika
2)      odpowiada na pytania: kto? co?

 
Jeżeli orzeczenie występuje w 1. albo 2. osobie liczby pojedynczej lub mnogiej, podmiot przeważnie opuszczamy.

Np.:

1. Przybyłem. 2. Pracujesz wytrwale. .3. Pomyślimy o tym. 4. Odjeżdżacie dzisiaj.

We wszystkich tych zdaniach podmioty są wiadome i bez wyrażenia ich. W pierwszym zdaniu musi to być podmiot ja (przy­byłem), w drugim - ty (pracujesz), w trzecim - my (pomyślimy), w czwartym - wy (odjeżdżacie).

Inaczej bywa w wypadku, gdy orzeczenie jest wyrażone cza­sownikiem w 3. osobie. Np.: Czyta. Nie wiadomo, jaki jest w tym zdaniu podmiot. Może być: On czyta. Ona czyta. Uczeń czyta. Nauczycielka czyta.

Jednakże bardzo często i w takich zdaniach opuszczamy podmiot.

Np.:                

A ta śliczna Wisła na Śląsku wytrysła, przeleciała kawał świata, nim tu do nas przyszła.

Mamy tu kilka zdań, ale podmiot jest tylko w pierwszym (Wisła). W następnych jest zbyteczny, gdyż łatwo domyślamy się go ze zdań poprzednich.

Taki podmiot, którego domyślamy się z treści zdań sąsiednich, nazywa się podmiotem domyślnym. Np.: Janek wszedł do klasy. Usiadł w ławce i zaczął czytać książkę.

Czytaj dalej

komentarze (0) | dodaj komentarz

niedziela, 21 marca 2010

Licznik odwiedzin: 18653

Katalogowanie stron

Kalendarz

« maj »
pn wt śr cz pt sb nd
   01020304
05060708091011
12131415161718
19202122232425
262728293031 

Wyszukaj

Wpisz szukaną frazę i kliknij Szukaj:

Głosuj na bloog






zobacz wyniki

Subskrypcja

Wpisz swój adres e-mail aby otrzymywać info o nowym wpisie:

Strony edukacyjne

Atrakcje

Biblizmy

Dyktanda

Frazeologia

Jak napisać

Języki obce

Mitologizmy

Przygoda z pisaniem

Przysłowia

Pytania i odpowiedzi

Składnia

Stylistyka

O moim bloogu

Blog zawiera informacje na temat gramatyki języka polskiego. Dotyczy następujących działów nauki o języku: fonetyki, fleksji, frazeologii, składni, stylistyki, ortografii, słowotwórstwa, kultury sło...

więcej...

Blog zawiera informacje na temat gramatyki języka polskiego. Dotyczy następujących działów nauki o języku: fonetyki, fleksji, frazeologii, składni, stylistyki, ortografii, słowotwórstwa, kultury słowa.

schowaj...

O mnie

blogi Ranking i toplista blogów i stron